W polskich firmach rodzinnych dochodzi właśnie do przekazania pałeczki w sztafecie pokoleń. Przedsiębiorcy, którzy budowali swoje biznesy od lat 90., przygotowują się do powierzenia dorobku życia swoim dzieciom.

Dochodzi do spotkania dwóch światów, bo pokolenia założycieli i sukcesorów wychowały się w dwóch różnych rzeczywistościach. Murowany konflikt? Niekoniecznie. W połączeniu odmiennych perspektyw kryje się jedna z największych przewag biznesu rodzinnego.

Co wnosi pokolenie założycieli?

• doświadczenie zdobyte w epoce ciągłych zmian,
• strategiczne myślenie,
• odporność na kryzysy,
• budowane latami relacje,
• wartości, które przetrwały próbę czasu.

A pokolenie sukcesorów?

• znajomość nowych modeli biznesowych i technologii,
• swobodę poruszania się w międzynarodowym środowisku,
• gotowość do zmian, których wymaga dynamika rynku,
• świeże spojrzenie na potrzeby klientów,
• nowoczesne przywództwo.

Sukcesja to nie tylko przekazanie udziałów czy stanowiska. To fuzja doświadczenia z innowacyjnością, szacunku dla przeszłości z wizją na przyszłość, pokory z odwagą. Najcenniejszy kapitał firmy rodzinnej powstaje właśnie na styku pokoleń – to różnorodność, która wzbogaca i umacnia niepowtarzalną tożsamość rodzinnego biznesu.

O tym, jak pielęgnować różnice pokoleniowe i świadomie budować mosty między założycielami a sukcesorami, piszą Agata Kowalska i Anna Pietruszka z CK LEGAL w swoim najnowszym artykule dla E-Miesięcznika Liberté!. Zachęcamy do lektury!

Jeśli planujesz sprzedaż swojej firmy – nawet w odległej perspektywie – i jeśli jeszcze nie słuchałaś/słuchałeś rozmowy z Agatą Kowalską z CK LEGAL i Konradem Pawlusem w podcaście WiseConnect, to gorąco do tego zachęcamy!

Bo to nie rozmowa o teorii ani o tym, jak wygląda „idealny” exit. To wymiana doświadczeń osób, które uczestniczyły w jednym z największych polskich exitów technologicznych ostatnich lat.

W podcaście WiseConnect Agata, wspólnie z Konradem Pawlusem – współzałożycielem spółki Benhauer i byłym właścicielem platformy SALESmanago – opowiadają o tym, jak naprawdę wygląda sprzedaż biznesu z perspektywy przedsiębiorcy i radczyni prawnej.

Kliknij play i dowiedz się między innymi:

• dlaczego warto przeprowadzić własne due diligence, zanim zrobi to inwestor,
• jakie błędy formalne mogą obniżyć wartość spółki lub opóźnić transakcję,
• jak wygląda proces negocjacji,
• dlaczego „życie po exicie” bywa równie dużym wyzwaniem jak sam proces sprzedaży.

Niezależnie od tego, czy dopiero zastanawiasz się nad sprzedażą firmy, aktywnie przygotowujesz proces czy właśnie w nim uczestniczysz – włącz rozmowę prowadzących podcast WiseConnect z Agatą i Konradem i skorzystaj z praktycznych wskazówek od „weteranów” exitów!

Nowe przepisy o mobbingu – czy twoja firma jest na nie gotowa? Sprawdź to z CK LEGAL!

Senat przyjął (bez poprawek!) nowelizację Kodeksu pracy dotyczącą mobbingu, dyskryminacji, nierównego traktowania i ochrony dóbr osobistych pracowników.

Najważniejsza zmiana? Pracodawcy mają obowiązek nie tylko reagować na zgłoszenia, ale przede wszystkim aktywnie zapobiegać niepożądanym zachowaniom w miejscu pracy.

Nowe przepisy wymagają między innymi:

• prowadzenia działań prewencyjnych,
• wykrywania nieprawidłowości,
• odpowiedniego reagowania na zgłoszenia,
• wdrażania działań naprawczych,
• zapewnienia wsparcia osobom, które doświadczyły mobbingu.

Dodatkowo firmy zatrudniające co najmniej 10 pracowników będą musiały wprowadzić i opisać zasady przeciwdziałania mobbingowi. Ogólna klauzula w regulaminie nie wystarczy – zamiast tego trzeba będzie przedstawić konkretne, weryfikowalne procedury.

Nowym przepisom towarzyszy też większa odpowiedzialność finansowa – pracownik, który doznał mobbingu, będzie mógł dochodzić zadośćuczynienia w wysokości co najmniej sześciu minimalnych pensji.

Chcesz skutecznie przeciwdziałać mobbingowi w miejscu pracy? Eksperci CK LEGAL pomogą ci stworzyć sprawnie funkcjonujący i odpowiednio udokumentowany system zapobiegania, wykrywania oraz reagowania na nieprawidłowości, który odpowie na nowe wymogi prawne.

Nasze wsparcie obejmuje:

• audyt procedur,
• opracowanie polityki antymobbingowej,
• doradztwo przy tworzeniu systemów zgłoszeń,
• szkolenie kadry zarządzającej i zespołu HR.

Skontaktuj się z nami!

W poprzednim poście z cyklu CK LEGAL o umowie wspólników (SHA) pisaliśmy o fundamentach: wspólnej wizji biznesu, wkładach wspólników i zasadach podejmowania decyzji. Dziś przechodzimy do tematu, który najczęściej weryfikuje te ustalenia w praktyce – pieniędzy.

Nawet najlepiej zaprojektowany model współpracy prędzej czy później postawi nas przed pytaniami: jak finansujemy rozwój spółki? Kiedy i w jaki sposób wypłacamy zyski? Co robimy, gdy spółka potrzebuje dodatkowego kapitału? 

Dlatego już na etapie negocjowania umowy wspólników warto precyzyjnie ustalić w jaki sposób wspólnicy będą uzyskiwać środki ze spółki – z tytułu świadczonej pracy, zaangażowania w jej działalność albo jako udział w wypracowanym zysku.

Możliwości jest wiele, między innymi:

• wynagrodzenie z tytułu pracy świadczonej na rzecz spółki,
• dywidenda wypłacana z zysku przeznaczonego do podziału,
• współpraca w modelu B2B,
• świadczenie usług przez podmioty powiązane ze wspólnikami.

Nie istnieje jedno uniwersalne rozwiązanie – wszystko zależy od tego, jaki model biznesowy został przyjęty na początku. Jeżeli budujecie spółkę z myślą o przyszłej sprzedaży udziałów (exit), naturalnym kierunkiem będzie reinwestowanie zysków i ograniczenie wypłat na rzecz wspólników. Jeśli zaś celem jest stworzenie stabilnej działalności generującej regularne dochody, warto zawrzeć w umowie szczegółowe zasady wypłaty dywidendy i podziału wypracowanych środków.

Pieniądze to jednak nie tylko zyski. Dobra umowa wspólników powinna odpowiadać również na pytania o finansowanie spółki w trudniejszych momentach:

• jakie są zasady i tryb wnoszenia wkładów lub dopłat, w przypadku zapotrzebowania na dodatkowe finansowanie,
• kto odpowiada za przygotowanie i realizację budżetu,
• jakie czynności lub wydatki wymagają zgody wspólników,
• jaka jest granica dalszego finansowania działalności spółki.

To ostatnie zagadnienie bywa szczególnie ważne. Warto zawczasu ustalić tzw. „safe exit point”, czyli moment, w którym wspólnicy uznają, że nie będą kontynuować dalszego dokapitalizowania spółki. Pozwala to uniknąć sytuacji, w której jeden ze wspólników chce ratować biznes za wszelką cenę, a drugi woli ograniczyć straty.

Już wkrótce kolejny post z cyklu o umowie wspólników, w którym eksperci CK LEGAL będą dalej analizować, jak skonstruować dokument SHA, żeby pomagał rozwijać biznes, jednocześnie ograniczając ryzyko sporów.

W CK LEGAL jesteśmy dumni, że jako doradcy PragmaGO mogliśmy przyczynić się do historycznego sukcesu emisji obligacji serii E2. Nie każda emisja kończy się przecież zwiększeniem oferty – a naszemu klientowi właśnie udała się ta sztuka!

Pierwotnie PragmaGO planowała pozyskać 60 milionów złotych, ale zainteresowanie inwestorów było tak duże, że wartość oferty została zwiększona do 80 milionów złotych. Na tym jednak rekordy się nie skończyły! Popyt sięgnął 147 milionów złotych i był to najwyższy wynik w historii publicznych emisji obligacji PragmaGO.

A tak prezentowały się pozostałe imponujące liczby:

• 1 709 inwestorów zostało posiadaczami obligacji
• 43,54% wyniosła średnia stopa redukcji

Emisja obligacji serii E2 to kolejna emisja realizowana w ramach VI Publicznego Programu Emisji Obligacji, który umożliwia spółce pozyskanie do pół miliarda złotych finansowania.

Gratulujemy całemu zespołowi PragmaGO świetnego wyniku i dziękujemy za zaufanie!

• 

• 

Kolejna transakcja zakończona – oczywiście ze wsparciem CK LEGAL!

Nasz zespół doradzał założycielowi spółki Inovamed przy sprzedaży 100% udziałów na rzecz międzynarodowej grupy Eqwal, która tym samym rozpoczęła działalność na polskim rynku. Inovamed od lat pomaga pacjentom po amputacjach odzyskiwać sprawność i niezależność, łącząc wieloletnie doświadczenie polskiej protetyki z nowoczesnymi technologiami.

To nie była zwykła transakcja M&A, lecz pełny exit założyciela firmy, który wymagał wyjątkowej strategii. Po 15 latach budowania Inovamed założyciel spółki, Grzegorz Kosch, zdecydował się przekazać swój biznes w ręce inwestora, który przeprowadzi go przez kolejne etapy rozwoju. Dla naszych ekspertów oznaczało to konieczność starannego wyważenia kwestii związanych z realizacją transakcji, ciągłością działalności po jej zamknięciu oraz ochroną interesów założyciela.

Wsparcie CK LEGAL przy transakcji objęło między innymi:

• przygotowanie spółki do sprzedaży, w tym wsparcie w procesie due diligence oraz wdrożenie dodatkowych działań przygotowawczych przed transakcją,
• negocjowanie dokumentacji transakcyjnej,
• doradztwo w zakresie struktury transakcji i ładu korporacyjnego po zamknięciu transakcji,
• doradztwo dotyczące zapewnienia ciągłości działalności operacyjnej po zmianie właściciela.

Dziękujemy Grzegorzowi Koschowi za zaufanie i doskonałą współpracę podczas całego procesu.

Podziękowania kierujemy do doradcy finansowego Bartosza Ostafińskiego i zespołu Enterium Corporate Finance za kolejny wspólnie zrealizowany projekt, a także do Roberta Semczuka i zespołu CMS Poland – doradcy prawnego inwestora.

Gratulujemy wszystkim stronom pomyślnego zamknięcia transakcji!

• 

•